زبان عربی از دیدگاه روایات

زبان عربی تنها یک زبان ارتباطی ساده نیست؛ بلکه به دلیل پیوند عمیق با قرآن، روایات و متون اصیل اسلامی، جایگاهی ویژه در فرهنگ دینی دارد و نقش مهمی در فهم صحیح معارف الهی ایفا می‌کند. یادگیری این زبان می‌تواند مسیر ارتباط آگاهانه‌تر با متون دینی را هموار کند و کسانی که به دنبال یادگیری کاربردی‌تر هستند، می‌توانند از دوره مکالمه عربی بهره ببرند.

زبان عربی و اهمیت آن

زبان را می‌توان وسیله‌ای برای برقراری ارتباط دانست و زبان عربی نیز از این قاعده مستثنی نیست. توان صحبت کردن و برقراری ارتباط از مهم‌ترین نعمت‌های الهی است که باید قدر آن را دانست. خداوند در قرآن مجید و در آیه «عَلَّمَهُ الْبَیَان» به این موضوع ارزشمند اشاره کرده است.

در دنیای امروز، انسان‌ها با زبان‌های مختلف با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند که یکی از مهم‌ترین آن‌ها زبان عربی است. این زبان قدمتی بسیار طولانی دارد و از ویژگی‌های برجسته آن، پیوند عمیق با قرآن کریم و متون دینی است. برای درک بهتر جایگاه زبان عربی در روایات، آشنایی با انواع زبان عربی می‌تواند راهگشا باشد.

خداوند مهربان با همین زبان با بندگان خود سخن گفته است و این زبان، زبان پیامبر اکرم و ائمه معصومین نیز بوده است. همچنین عربی، زبان بسیاری از منابع اصیل اسلامی مانند متون تاریخی، فقهی، حدیث، تفسیری و دیگر منابع دینی به شمار می‌رود.

به همین دلیل می‌توان عربی را زبانی مقدس دانست. افرادی که علاقه‌مند به شناخت اهمیت زبان عربی در اسلام و دسترسی مستقیم به منابع اصیل دینی هستند، نیاز دارند با این زبان انس بگیرند.

ویژگی های بارز زبان عربی

علاوه بر جملاتی که بالا بیان شد، زبان عربی دارای ویژگی های ممتاز تری هم است:

• از کامل ترین و غنی ترین زبان های زنده دنیاست
• دارای وسیع ترین واژگان و لغات است
• زبان اهل بهشت است، چنانکه حضرت رسول فرموده اند: ” من قوم عرب را به 3 دلیل دوست دارم: اول اینکه خودم عرب هستم، دوم اینکه قرآن عربی است، سوم اینکه زبان اهل بهشت است.”

با این توصیف هایی که انجام شد، می توان به اهمیت این زبان پی برد. برای غیر عرب زبان هایی که تشنه معارف دینی هستند، یادگیری این زبان کمک شایانی می کند.

بررسی روایاتی درباره زبان عربی

یکی از دلایل برتری زبان عربی نسبت به زبان های دیگر، وجود روایات متعدد درباره این زبان است که می خواهیم در این مطلب به آن ها اشاره کنیم:

• بهشتیان به عربی سخن می گویند.
• حوریان بهشتی هم به عربی تکلم می کنند.
• از امام صادق (ع) روایت شده است: ” خداوند با هیچ پیامبری جز با عربی سخن نگفت.”
• عربی زبان خداوند هم است: ” تعلموا العربیه فإنها کلام الله الذی یکلم به خلقه”
• خداوند این زبان را نسبت به سایر زبان های برتری داده است : ” الوحی ینزل من عند الله عزوجل بالعربیه فاذا أتی نبیا من الانبیا إتاه بلسان قومه”
• در آغاز پیدایش جهان، زبان حضرت آدم عربی بود. پس از نافرمانی ایشان، خداوند نعمت هایش را سلب کرد. عربی را از ایشان گرفت و سریانی را جانشین کرد.
• پس از حضرت آدم، حضرت اسماعیل دومین شخصی بود که به عربی سخن گفت.
• حضرت یوسف هم در اولین ملاقات خود با پادشاه مصر، به زبان شیرینی عربی سلام کرد.
• حضرت سلیمان از این زبان برای عبادت کردن خود استفاده می کرد.
• حضرت موسی عبارت زیر را که عربی بود به عبری روی تخته سنگی حک کرد. این نوشته پس از ظهور اسلام کشف شد: ” باسمک اللهم جاء الحق من ربک بلسان عربی مبین لا اله الا الله، محمد رسول الله، علی ولی الله و کتب موسی بن عمران بیده”
• وزرای حضرت مهدی (عج) با آنکه همه غیر عرب خواهند بود، اما به عربی سخن می گویند.

دیگر ویژگی های زبان عربی

زبان عربی، به عنوان زبان مقدس در بیشتر عبادات و بعضی معاملات اسلامی جلوه کرده است. در دین اسلام، اذان، اقامه، تلبیه حج عمره باید به عربی باشد. همه مسلمانان هم موظف هستند الفاظ مخصوص را بیاموزند. قرآن کریم هم به عربی تلاوت می شود. متون دعاها، زیارات و تسبیحات هم به زبان شیرین عربی است. عقاید اسلامی نیز به میت در هنگام مرگ به عربی تلقین می شود. اگر دقت کرده باشید، حتی صیغه ازدواج و طلاق هم به عربی است. علاوه بر این جایگاه معنوی، اهمیت این زبان در حوزه آموزش نیز دیده می‌شود؛ تا جایی که زبان عربی در کنکور نیز به عنوان یکی از دروس مهم مورد توجه قرار گرفته و نقش مؤثری در موفقیت آموزشی دانش‌آموزان دارد.

چرا باید نماز به زبان عربی خواند؟

بسیاری از افراد امروزه، این عقیده را نقض می کنند که چرا باید نماز به عربی خوانده شود؟ مگر ما زبان مادری نداریم. برای مثال، چرا نمی توانیم به زبان فارسی، حمد و ثنای خدا را در نماز بگوییم. به چه دلیل حتما باید به عربی نماز بخوانیم؟ برخی دیگر، حتی به دلیل نفرتی که می خواهند میان قوم عرب و سایر اقوام ایجاد کنند. می گویند چرا زبان عربی برای نماز برگزیده شده است. عرب زبان ها تمدن نداشته اند. ما دارای تمدنیم. ایرانیان از قدیم به فرهنگ غنی معروف بوده اند. چرا باید برای عبادات خود از زبان به نام عربی استفاده کنیم؟

جواب تمامی این سوالات در ادامه مقاله است. با ما همراه باشید.

عدم تحریف نماز، دلیل اصلی

یکی از بارز ترین دلایل برای اینکه چرا باید به زبان عربی نماز بخونیم. جلوگیری از تحریف الفاظ نماز است. اگر کسی می خواست به زبان مادری با خدا سخن بگوید و نماز بخواند، دیگر شکل درست آن باقی نمی ماند. و به نسل های دیگر منتقل نمی شد. بدین ترتیب ممکن بود از اهمیت نماز کاسته شود. و دیگر کسی به خواندن آن توجهی نمی کرد. عمده ترین دلیل خواندن نماز، احترام به سنت پیامبر است. ضمن اینکه نماز را می توان یکی از عبادات توفیقی دانست. یعنی، به جا آوردن آن ها باید به همان شکلی باشد که خداوند فرموده است. برای مثال، اگر بخواهیم جنسی را وزن کنیم از الفاظی مانند کیلو، گرم، میلی متر، سانتی متر و … استفاده می کنیم. آیا می توانیم بگوییم دوست داریم با زبان مادری هر لفظی که دوست داشتیم استفاده کنیم؟ یا نگاه می کنید که این یک اسم جهانی است. و اگر استفاده نشود ممکن است کسی منظورمان را متوجه نشود. یکی از واجبات نماز هم، لزوم استفاده از الفاظ عربی است.

وحدت مسلمانان با زبان عربی

اسلام یک دین جهانی است. هدف اسلام، قرار دادن مسلمانان در یک جبهه واحد و متحد است. قرار گیری مسلمانان در یک جبهه واحد، بدون یک زبان واحد امکان پذیر نیست. اهل فن، عربی را از برترین زبان های زنده دنیا می نامند. پس این زبان می تواند، رمز وحدت و یگانگی جامعه مسلمین با یکدیگر باشد.

فریضه ای ساده به نام نماز

زبان عربی در نماز تمام مسلمین مشترک است. برخی می گویند چرا باید برای نماز مردم را مجبور کرد، که الفاظی بیگانه عربی را یاد بگیرند. یادگیری آن ها برای افراد غیر عرب زبان دشوار است. برای جواب دادن به این موضوع می توانیم بگوییم. چطور مردم غیر عرب، می توانند واژه ها و الفاظ زبان های دیگری چون انگلیسی یا فرانسوی را یاد بگیرند. اما عربی برای آن ها دشوار است؟ مجموع کلمات واجب نماز، 20 کلمه بیشتر نیست. همچنین معنای ظاهری کلمات نماز بسیار سطحی و آسان است. تفاسیر عمیقی پشت هر کدام از این کلمات وجود دارد. اما معانی ظاهری آن ها بسیار ساده است.

شاید برای شما جالب باشد: معرفی نرم افزار های مکالمه زبان عربی

خواندن دعا به عربی لازم نیست!

برای به جا آوردن هر عبادت و خواندن دعایی نیاز به زبان عربی نیست. همانطور که طبق عقیده برخی از علما، خواندن عربی صیغه عقد ازدواج ضرورتی ندارد. اما در رساله امام خمینی آمده است: ” خواندن صیغه عقد با عربی، قوت بیشتری دارد.”

خواندن دعا به عربی لازم نیست. شما در قنوت نماز، هر دعایی را که بخواهید می توانید به زبان خودتان بخوانید. در حالتی غیر از نماز هم، خواندن دعا و راز و نیاز با پروردگار به عربی نیاز نیست.

خواندن دعا با زبان دلخواه، بی احترامی نیست!

زبان عربی را می توان در خواندن دعا و اذکار کنار گذاشت. اما این موضوع به معنای بی اعتنایی مسلمانان به اذکار و دعا نیست! هر مسلمان لازم است به معنی دعاها و اذکار توجه کند. تا اعمالی که انجام می دهد خشک و بی روح نباشد. در این صورت است که اعمال او نزد خداوند جایگاهی ویژه پیدا می کند.

در چه صورت دعا تاثیر گذار است؟

انسان باید شرایط دعا کردن را بلد باشد. و فقط به این نکته دقت نکند که به زبان عربی بخواند یا غیر عربی. از جمله شرایط تاثیر گذار دعا این است که دعا بر خلاف سنت الهی نباشد. همراه با صلوات بر محمد (ص) و آل او باشد. تنها امید فرد به خدا باشد و به غیر دیگری توکل نکند. حالت اخلاص داشته باشد. زبان و قلبش هماهنگ باشند. واجبات را انجام دهد و محرمات را ترک کند. استغفار زیاد انجام دهد. همچنین اصرار بر دعای خود داشته باشد و از لطف خداوند مایوس نباشد.

تفسیر روایات با یادگیری زبان عربی